12. Yargı Paketi Hazırlandı
Kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen “Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi” çalışmaları tamamlandı. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması beklenen teklif, yürürlük, yürütme ve geçici madde dahil olmak üzere toplam 30 maddeden oluşuyor.
Teklif kapsamında 12 farklı kanunda değişiklik yapılması öngörülürken, düzenlemeler medeni hukuk, idari yargı ve Anayasa Mahkemesi kararları sonrasında ortaya çıkan hukuki boşlukların giderilmesine yönelik hükümleri içeriyor.
Yargılamaların Daha Hızlı Sonuçlanması Amaçlanıyor
Kanun teklifinde vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması ve makul sürede yargılanma hakkının güçlendirilmesine yönelik düzenlemeler yer alıyor.
Bu kapsamda hukuk mahkemelerinde zorunlu bir neden bulunmadığı sürece duruşmalar arasındaki sürenin üç ayı geçmemesi öngörülüyor. Düzenleme ile dava süreçlerinin daha kısa sürede tamamlanması ve kararların daha hızlı verilmesi hedefleniyor.
İdare mahkemelerinde ise günlük hayatı doğrudan etkileyen bazı davaların tek hakim tarafından daha hızlı şekilde karara bağlanabilmesine imkan sağlanacak.
Usuli Nedenlerle Yaşanan Gecikmelerin Önüne Geçilecek
Teklifte idari yargıda dosyaların ilk derece mahkemeleri ile istinaf mercileri arasında usuli nedenlerle gidip gelmesinin önlenmesine yönelik düzenlemeler bulunuyor.
Hukuk yargılamalarında ise Yargıtay’ın, davanın esası doğru bulunmasına rağmen yalnızca görev veya yetki nedeniyle bozma kararı vermesinin önüne geçilmesi planlanıyor. Böylece usul kaynaklı gecikmelerin azaltılması amaçlanıyor.
İdari Yargıda Hak Arama İmkanları Genişliyor
- Yargı Paketi ile istinaf aşamasında ilk derece mahkemesinden farklı bir karar verilmesi durumunda vatandaşlara dosyalarını Danıştay’a taşıma imkanı tanınması öngörülüyor.
Düzenlemenin hayata geçmesi halinde vatandaşların üst yargı mercilerine erişimi genişleyecek ve yargısal denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi hedeflenecek.
E-Duruşma Uygulamasının Kapsamı Artırılıyor
Teklif kapsamında hukuk yargılamalarında kullanılan e-Duruşma uygulamasının kapsamının genişletilmesi planlanıyor.
Özellikle avukatların ön inceleme duruşmalarına elektronik ortamda daha kolay katılabilmesi amaçlanırken, adalet hizmetlerinde dijitalleşmenin artırılması ve zaman tasarrufu sağlanması hedefleniyor.
Bilirkişilik Sisteminde Yeni Düzenlemeler
Kanun teklifinde bilirkişilik uygulamasına yönelik yeni tedbirler de yer alıyor.
Hakimin kendi hukuki bilgisiyle çözebileceği konularda bilirkişiye başvurulmasının önüne geçilmesi planlanırken, gereksiz bilirkişi incelemeleri nedeniyle yargılamaların uzamasının engellenmesi amaçlanıyor.
Miras Kalan Taşınmazlarda Yeni Uygulama
Miras kalan taşınmazlara ilişkin ortaklığın giderilmesi süreçlerinde önemli değişiklikler öngörülüyor.
Buna göre ilk açık artırma yalnızca mirasçılar arasında yapılacak ve ihale taşınmazın güncel rayiç bedeli üzerinden başlayacak. Mirasçıların taşınmazı satın almaması durumunda ikinci açık artırma herkese açık şekilde gerçekleştirilecek.
Elektronik Satış ve Noter İşlemlerinde Dijitalleşme
Vesayet altındaki kişilere ait malların satışının UYAP e-Satış Portalı üzerinden yapılabilmesine imkan tanınacak.
Ayrıca Noterlik Kanunu’nda yapılması planlanan değişiklikle adli makamların noterlerden talep ettiği belgelerin dijital yöntemlerle daha hızlı şekilde iletilmesi amaçlanıyor.
Kişisel Verilerin Korunmasına Yönelik Düzenlemeler
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılması planlanan değişikliklerle bilgisayar verilerine el koyma ve moleküler genetik incelemeler sonucunda elde edilen kişisel verilerin saklanması, kullanılması ve imha edilmesine ilişkin kurallar açık şekilde belirlenecek.
Düzenleme kapsamında veri sahibinin silme talebi hakkına ilişkin hükümler de yer alıyor.
İşkence ve Eziyet Suçlarında HAGB Uygulanmayacak
Kanun teklifinde dikkat çeken maddelerden biri de işkence ve eziyet suçlarına ilişkin düzenleme oldu.
Teklife göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) uygulaması işkence ve eziyet suçları bakımından uygulanamayacak. Bu düzenleme ile söz konusu suçlarla mücadelede etkinliğin artırılması hedefleniyor.
Kanuni Faiz ve Tazminat Hesaplamalarında Yeni Dönem
Anayasa Mahkemesi kararları sonrasında ortaya çıkan ihtiyaç doğrultusunda kanuni faiz oranına ilişkin yeni düzenleme yapılması planlanıyor.
Teklifte, kanuni faiz oranının Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirlenen reeskont oranı esas alınarak belirlenmesi öngörülüyor.
Ayrıca destekten yoksun kalma ve iş göremezlik tazminatlarına ilişkin hesaplamalarda taraflar arasındaki menfaat dengesinin korunmasına yönelik yeni hükümler yer alıyor.
Hedef: Daha Hızlı ve Erişilebilir Adalet Sistemi
- Yargı Paketi ile yargılamaların makul sürede sonuçlandırılması, vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması, hak arama yollarının güçlendirilmesi, dijitalleşmenin yaygınlaştırılması, kişisel verilerin korunması ve yargı süreçlerinin daha etkin hale getirilmesi hedefleniyor.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması beklenen teklifin, komisyon ve Genel Kurul süreçlerinin ardından yasalaşıp yasalaşmayacağı önümüzdeki dönemde netlik kazanacak.