İran’da Protestolar 19. Gününe Girdi
İran’da ekonomik sorunlar nedeniyle 28 Aralık 2025’te başlayan ve 19 gündür devam eden protestolarda 2 bin 677 kişi hayatını kaybetti. Gösteriler sırasında yaklaşık 19 bin 97 kişi gözaltına alındı, 2 bin 600’den fazla kişi ise yaralandı.
Protestolar, başta Tahran Büyük Çarşı olmak üzere ülke genelindeki birçok kente yayıldı. Özellikle başkentte 8 Ocak’ta şiddetlenen olaylar sonrasında İran yönetimi, internet erişimini kısıtladı.
Iraklı Milisler İran’a Geçti
Avrupa ve Iraklı güvenlik kaynaklarına dayandırılan haberlere göre, İran yönetimi protestoları bastırmak amacıyla yaklaşık 5 bin Iraklı milisi ülkeye soktu. Bu milisler, çeşitli sınır kapılarından giriş yaptı ve bazıları “dini ziyaret/pilgrimage” görüntüsü altında taşındı.
Kaynaklar, söz konusu milislerin Hamedan ve diğer hassas bölgelerde faaliyet yürüttüğünü belirtti. Ayrıca, milislerin Ahvaz’da bir üste toplandığı ve ardından farklı bölgelere dağıldığı ifade edildi.
Öne Çıkan Iraklı Milis Grupları
Haberde adı geçen gruplar arasında:
-
Kataib Hezbollah
-
Harakat al-Nujaba
-
Kataib Sayyid al-Shuhada
-
Bedr Örgütü
bulunuyor. Bu grupların, İran destekli olarak protestolara müdahalede İran güçlerine destek sağladığı iddia edildi.
Tahran ve Diğer Kentlerdeki Durum
İran’da protestolar, yüksek döviz kaybı ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle başladı. Tahran’da esnafın başlattığı gösteriler, kısa sürede diğer büyük kentlere yayıldı.
Protestolar sırasında özellikle Tahran ve çevresinde güvenlik güçleri ile göstericiler arasında çatışmalar yaşandı. Birçok bölgede yollar kapatıldı, bazı noktalarda ise askeri ve paramiliter unsurların görünürlüğü arttı.
Gözaltı ve Yaralı Sayıları
HRANA’nın verilerine göre:
-
Gözaltına alınan: 19 bin 97 kişi
-
Yaralanan: 2 bin 600’ün üzerinde kişi
-
Ölen: 2 bin 677 kişi
Bu veriler, İran tarihindeki son yılların en kapsamlı protestolarından birinin yaşandığını ortaya koyuyor.
İran Yönetimi ve Sınır Politikası
Avrupa askeri kaynakları, milislerin sınırdan geçişini “dini ziyaret” görüntüsü altında gerçekleştirdiğini belirtti. Bu adımın, İran yönetimi tarafından protestoları kontrol altına almak ve ülke içindeki güvenlik önlemlerini güçlendirmek amacıyla planlandığı değerlendiriliyor.
Protestoların Sebepleri
İran’da protestoların temel sebepleri arasında:
-
Yüksek enflasyon ve dövizde hızlı değer kaybı
-
Ekonomik kriz ve işsizlik
-
Sosyal memnuniyetsizlik ve yönetim politikalarına tepki
yer alıyor.
Uluslararası Tepkiler
İran’daki protestolar ve sınırdan geçiş iddiaları, uluslararası basında geniş yankı buldu. İnsan hakları kuruluşları, gözaltı sayısının yüksekliğine ve şiddetin boyutuna dikkat çekti.