Manisa Bezi Yeniden
Kadın Emeğiyle Dokunuyor
Osmanlı döneminde gemi yelkenlerinde kullanılan ve 1970’li yıllarda üretimi duran Manisa bezi, geleneksel tezgâhlarda kadınların emeğiyle yeniden hayat buldu. Peştemalden şala, masa örtüsünden havluya uzanan üretim süreci, hem kültürel mirasın korunmasına hem de kadın istihdamına katkı sağlıyor.
600 Yıllık Miras Tezgâhlarda Yaşıyor
Dayanıklılığı ve hafifliği nedeniyle Osmanlı döneminde gemi yelkenlerinde tercih edilen Manisa bezi, zamanla içlik ve dışlık kumaş olarak da kullanıldı. Ancak 1970’li yıllarda makineleşme ve konfeksiyon atölyelerinin yaygınlaşmasıyla birlikte üretimi tamamen durdu.
2004-2005 yıllarında Manisa Türk Kadınlar Konseyi Şube Başkanı Mübeccel Kafkaslı’nın girişimleriyle yeniden canlandırılan Manisa bezi, bugün geleneksel el tezgâhlarında dokunmaya devam ediyor.
Manisa Tarihi Bezi Kooperatifi (MABEZ) çatısı altında, Şehzadeler İlçe Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü bünyesinde açılan kurslarda kadınlar hem dokumacılığı öğreniyor hem de üretime katılarak gelir elde ediyor.
“Kadınların Ev Ekonomisine Katkı Sağlıyor”
Şehzadeler Halk Eğitim Merkezi Müdürü İlyas Kayaokay, tarihi Manisa bezinin unutulmaya yüz tutmuş önemli bir kültür varlığı olduğunu belirtti.
Kayaokay, Halk Eğitim Merkezi olarak MABEZ Kooperatifi ile iş birliği içinde üretim gerçekleştirdiklerini ifade ederek, bu çalışmanın hem kültürel mirası gelecek nesillere aktardığını hem de kadınlara istihdam alanı sağladığını söyledi.
Yelken Bezinden Şala
Manisa Bezi Dokuma Usta Öğreticisi Serpil Bingöl ise Manisa bezinin yaklaşık 600 yıllık geçmişe sahip olduğunu belirtti. İlk olarak yelken bezi olarak dokunan kumaşın zamanla farklı kullanım alanlarına yöneldiğini aktaran Bingöl, 1975’li yıllarda üretimin tamamen durduğunu söyledi.
2004 yılından bu yana usta öğretici olarak görev yaptığını belirten Bingöl, günümüzde ipek ve pamuk karışımlı şallar, peştemaller, masa örtüleri ve çeşitli tekstil ürünlerinin üretildiğini ifade etti.
Yurtdışından Yoğun Talep
Manisa bezinin yurtdışında da ilgi gördüğünü dile getiren Bingöl, Kanada ve Amerika başta olmak üzere birçok ülkeye ürün gönderildiğini söyledi.
Yüzde 100 doğal pamuklu yapısı sayesinde terletmeyen ve üşütmeyen özelliğiyle tercih edildiğini belirten Bingöl, peştemallerin özellikle havuz ve deniz kenarında kullanım için talep gördüğünü aktardı.
Ayrıca ürünlerin resmi kurumlara hediyelik olarak temin edildiği, Manisa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü aracılığıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’a da ulaştırıldığı ifade edildi.
Dokuma Tezgâhı Kadınlar İçin Terapi
Manisa bezinin üretim süreci kadınlar için yalnızca bir meslek değil, aynı zamanda sosyal bir ortam oluşturuyor. Sabah erken saatlerde tezgâh başında bir araya gelen kadınlar, hem üretim yapıyor hem de sohbet ederek vakit geçiriyor.
Dokumacı Ayşe Arslan, yaklaşık 6-7 yıldır dokuma yaptığını belirterek, ilk kez burada çalışma hayatına adım attığını söyledi. Arslan, hem ev ekonomisine katkı sağladığını hem de atölye ortamının kendisine iyi geldiğini ifade etti.
Kültürel Miras Geleceğe Aktarılıyor
Şehzadeler İlçe Halk Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve MABEZ iş birliğiyle sürdürülen çalışmalarla Manisa bezinin gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor.
Yelken bezi olarak başlayan yolculuğunu şal, masa örtüsü ve peştemal olarak sürdüren Manisa bezi, hem geçmişin izlerini taşıyor hem de kadın emeğiyle yeniden değer kazanıyor.