Sagun’dan TBMM’ye “Marketler Yasası” Çağrısı
İbrahim Sagun, esnaf, çiftçi, üretici, tedarikçi ve tüketiciyi kapsayan 20 maddelik düzenleme talebini TBMM’ye sundu.
Şehit Gazi Aileleri Koruma ve Kalkındırma Derneği, zincir marketler ile perakende ticaret alanında kapsamlı bir yasal düzenleme yapılması talebiyle Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına başvurdu.
Dernek Genel Başkanı İbrahim Sagun imzasıyla sunulan metinde; küçük esnafın, çiftçinin, üreticinin, tedarikçinin ve tüketicinin birlikte korunmasını amaçlayan 20 maddelik öneri sıralandı. Düzenlemenin herhangi bir siyasi parti veya kişi lehine hazırlanmadığı, doğrudan piyasa dengesi ve hakların korunmasını hedeflediği belirtildi.
Küçük esnaf için koruma talebi
Başvuruda mahalle bakkalı, manav, kasap ve küçük marketlerin artan kira, enerji, personel, vergi, sigorta ve finansman maliyetleri karşısında zorlandığı ifade edildi.
Büyük zincirlerin yüksek satın alma gücü ve yaygın mağaza ağı nedeniyle küçük işletmelerle aralarında yapısal bir rekabet farkı oluştuğu savunuldu. Yeni zincir mağaza açılışlarında nüfus, bölgesel ihtiyaç, esnaf yoğunluğu ve mevcut ticari yapının dikkate alınması istendi.
Küçük işletmelerin korunması amacıyla “esnaf koruma bölgeleri” kurulması, zincir marketlerin çalışma gün ve saatlerinin objektif kurallarla düzenlenmesi önerildi.
Ürün fiyatları dijital sistemle izlenecek
Derneğin talepleri arasında üreticiden tüketiciye kadar uzanan fiyat zincirinin şeffaflaştırılması da yer aldı.
Özellikle yaş meyve ve sebzede üretici satış fiyatı, hal ve toptancı fiyatı, lojistik, depolama ve perakende satış maliyetleri arasındaki farkları gösterecek “Ürün Fiyat Zinciri Takip Sistemi” kurulması talep edildi.
Üreticinin ürününü maliyetinin altında satmaya zorlanmasının önlenmesi, tedarikçilere yapılacak ödemelere süre sınırı getirilmesi ve raf bedeli, listeleme ücreti, reklam katkısı, haksız iade ile gerekçesiz kesintilerin denetlenmesi istendi.
Yerel ürünlere raf kotası önerisi
Başvuruda üretici kooperatiflerinin lojistik, depolama ve pazarlama altyapısının güçlendirilmesi gerektiği belirtildi. Belirli büyüklüğün üzerindeki perakende işletmelerde yerel üretici ve kooperatiflerden alınan ürünler için asgari raf oranı belirlenmesi önerildi.
Satılabilir durumdaki gıdaların imha edilmesi yerine belediyeler, gıda bankaları, sosyal yardım kuruluşları ve ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmasını sağlayacak yasal bir sistem kurulması da talepler arasında yer aldı.
“Büyük işletmelerin değil, haksız rekabetin karşısındayız”
Dernek Genel Başkanı İbrahim Sagun, taleplerinin zincir marketlerin varlığına karşı olmadığını vurguladı. Sagun, “Bizler büyük işletmelerin karşısında değiliz. Bizler haksız rekabetin karşısındayız. Üreticinin zarar ettiği, esnafın kepenk kapattığı, tüketicinin yüksek fiyatla karşılaştığı bir piyasa yapısının sürdürülebilir olmadığını düşünüyoruz” ifadelerini kullandı.
Mecliste bulunan ilgili kanun tekliflerinin tüm tarafların görüşleri alınarak değerlendirilmesi ve gerekirse birleştirilerek kapsamlı bir “Perakende Ticaret ve Adil Piyasa Düzeni” düzenlemesi hazırlanması talep edildi.
