Saruhanlı’nın Tarihçesi

Saruhanlı adından ilk kez 1754 tarihli kaynaklarda söz edilmektedir. İlçenin aydınlığa kavuşmuş tarihi ise Milli Mücadele dönemine uzanır. 1918 yılında yaklaşık 150 haneli bir köy görünümünde olan yerleşim, 7 Eylül 1922 tarihinde işgalden kurtarılmıştır. Kurtuluşun ardından verimli toprakları sayesinde hızla gelişen Saruhanlı’da nüfus artışı dikkat çekmiştir.

1945 yılında Bucak Teşkilatı kurulan yerleşim, 1953 yılında o dönem 100 haneli bir köy olan Yılmaz Köyü ile birleşmiş ve aynı yıl Belediye Teşkilatı oluşturulmuştur. 1 Nisan 1959 tarihli 7033 Sayılı Kanun ile Saruhanlı merkez olmak üzere ilçe teşkilatı kurulmuş, Manisa’ya bağlı bir ilçe statüsüne kavuşmuştur.

İlçe Hakkında Genel Bilgiler

Saruhanlı, Manisa il merkezine 19 kilometre uzaklıkta, Gediz Ovası üzerinde kurulmuştur. Deniz seviyesinden 43 metre yükseklikte bulunan ilçe, yaklaşık 890 kilometrekare yüzölçümüne sahiptir. Toplam 50 mahallesi bulunan ilçenin 8 mahallesi merkezde, 42 mahallesi ise kırsal alanda yer almaktadır. Nüfusu 55 binin üzerindedir.

İlçe halkının önemli bir bölümünü Balkan Yarımadası’ndan gelen göçmenler oluşturmaktadır. Sosyal yapı tarım odaklıdır ve geçim kaynağının büyük kısmı tarıma dayanmaktadır.

Ekonominin Temeli: Üzüm Üretimi

Saruhanlı, Türk Patent Enstitüsü tarafından “Üzümün Başkenti” olarak tescillenmiştir. İlçede yaklaşık 112 bin dekar alanda üzüm üretimi yapılmakta, 19 milyon civarında asma ağacı bulunmaktadır. Özellikle çekirdeksiz Sultaniye üzümü ilçenin en önemli tarımsal ürünüdür.

Dünya genelinde yılda yaklaşık 850 bin ton kuru üzüm üretilirken, bunun 250–320 bin tonu Ege Bölgesi’nde, 40–45 bin tonu ise Saruhanlı’da üretilmektedir. Türkiye, kuru üzüm üretimi ve ihracatında dünya liderleri arasında yer almaktadır. Saruhanlı’nın kuru üzüm pazarındaki payı yaklaşık yüzde 13’tür.

İlçede faaliyet gösteren 4 üzüm işletmesinde yaklaşık 1.250 kişi istihdam edilmektedir. Yıllık üretim ve ihracat miktarı 80 bin ton civarındadır. Ürünler başta İngiltere, Almanya, Hollanda, İtalya, Fransa ve Rusya olmak üzere birçok ülkeye ihraç edilmektedir. Üzüm sektörü ilçe ekonomisine yılda ortalama 360 milyon lira katma değer sağlamaktadır.

Tarımsal Çeşitlilik ve Coğrafi Yapı

Gediz Havzası’nın bereketli topraklarına sahip olan Saruhanlı’da üzümün yanı sıra 122 bin dekar zeytin, 62 bin dekar hububat, 34 bin dekar mısır, 15 bin dekar tütün, 14 bin dekar domates ve 8 bin dekar biber üretim alanı bulunmaktadır. Ova kesiminde üzüm, kırsal alanlarda ise zeytin üretimi ağırlıktadır.

İlçe, Gediz Nehri’nin önemli kollarından biri olan Kumçayı’nın geçtiği verimli bir arazi üzerinde yer almaktadır. İzmir-İstanbul devlet karayolu üzerinde bulunması ulaşım açısından avantaj sağlamaktadır. Manisa’ya 19 kilometre, İzmir’e yaklaşık 55 kilometre mesafededir. Akdeniz ikliminin etkili olduğu bölgede yazlar sıcak ve kurak, kışlar ılıman geçmektedir.

Sosyal Yaşam ve Güncel Gelişmeler

Saruhanlı, tarım ağırlıklı yapısına rağmen sosyal alan yatırımlarıyla da dikkat çekmektedir. Modern kapalı pazaryeri, gençlik merkezi ve spor kompleksleri ilçedeki sosyal yaşamı destekleyen yatırımlar arasında yer almaktadır. Kırsal mahallelerde doğalgaz altyapı çalışmaları sürmektedir.

Cumartesi günleri kurulan halk pazarı, çevre mahallelerden gelen doğal ürünlerle bölgenin önemli ticaret ve sosyalleşme noktalarından biridir. Ege mutfağına özgü otlar, zeytinyağı ve üzüm ürünleri ilçe gastronomisinin temel unsurlarını oluşturmaktadır.

Saruhanlı, tarım gücü, stratejik konumu ve üretim kapasitesiyle Manisa’nın önemli ilçelerinden biri olmayı sürdürmektedir.

1. Mahalle Bazlı Tarım Detayları

Mahalle Adı Ana Geçim Kaynağı / Ne Ekiliyor? Öne Çıkan Özellik
Mütevelli Üzüm (Sultaniye) ve Zeytin İlçenin en büyük mahallelerinden biridir, ticareti çok canlıdır.
Koldere Pamuk, Mısır ve Üzüm Toprakları çok verimlidir, sulu tarım yaygındır.
Hacırahmanlı Üzüm ve Meyve Bahçeleri Eğitim seviyesi yüksek, kooperatifleşmenin güçlü olduğu bir yerdir.
Halitpaşa Zeytin ve Kavun/Karpuz Zeytinyağı üretimi ve mevsimlik meyve ticaretinde öncüdür.
İshakçelebi Üzüm ve Buğday Manisa-İstanbul yolu üzerinde stratejik bir noktadadır.
Büyükbelen Zeytin ve Tütün (Eskiden) Dağlık ve engebeli yapısı nedeniyle çok kaliteli zeytinyağı çıkar.
Gökçeköy Sebze ve Mısır Sebze yetiştiriciliği (domates, biber) burada yoğundur.

2. Tarlalara Genel Olarak Ne Ekiliyor?

Saruhanlı ovasında ürün çeşitliliği mevsime göre değişir ama ana aktörler şunlardır:

  • Çekirdeksiz Sultaniye Üzümü: Saruhanlı'nın simgesidir. Tarlaların (bağların) yarısından fazlası üzümdür. Dünyaya ihraç edilen kuru üzümün büyük kısmı buradan geçer.

  • Zeytin: Özellikle son 10-15 yılda üzüm bağlarının bir kısmı zeytinliğe dönüştü. "Trilye" ve "Edremit" tipi zeytin çok yaygın.

  • Mısır (Dane ve Sılajlık): Hayvancılığın olduğu mahallelerde ve sulak alanlarda mısır çok ekilir.

  • Pamuk: Eskisi kadar çok olmasa da Koldere ve çevresinde hala "beyaz altın" ekimi yapılır.

    Başkan Sagun’dan Merasim Sokak Mesajı Boyun Eğmeyeceğiz
    Başkan Sagun’dan Merasim Sokak Mesajı Boyun Eğmeyeceğiz
    İçeriği Görüntüle

  • Domates ve Biber: Salçalık domates ve kurutmalık biber üretimi, özellikle fabrikalara sözleşmeli olarak yapılır.

3. Geçim Kaynakları (İnsanlar Nasıl Para Kazanıyor?)

İlçede hayatın ritmini hasat takvimi belirler:

  1. Tarım Ticareti: Sadece ekim yapmakla kalmazlar; üzüm işletmeleri, zeytinyağı fabrikaları ve soğuk hava depoları çok ciddi bir istihdam kapısıdır.

  2. Hayvancılık: Kırsal mahallelerde küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık, tarımın yanında ek gelir kaynağıdır.

  3. Sanayi İşçiliği: Saruhanlı, Manisa Organize Sanayi Bölgesi'ne (MOSB) çok yakın olduğu için, genç nüfusun bir kısmı gündüzleri fabrikalarda çalışıp akşamları mahallelerine döner.

  4. Esnaflık: Özellikle traktör yedek parçası, gübre, ilaç ve sulama sistemleri üzerine dönen devasa bir ticaret hacmi vardır.

Eğer Saruhanlı'da bir kahveye oturup yanındakine "Ne iş yapıyorsun?" dersen, alacağın cevap muhtemelen "Bağımız var, üzümle uğraşıyoruz" veya "Zeytin topluyoruz" olacaktır.

Kaynak: HABER MERKEZİ