Manisa'nın Tarihi Hafızası Kitapsaray Yeniden Doğuyor
Manisa'da toplumsal dayanışmanın en somut nişanelerinden biri olan ve 1937 yılında temeli atılan tarihi Kitapsaray binasında yeni bir dönem başlıyor. Yeni kütüphanenin hizmete girmesiyle boşalan ve akıbeti merak konusu olan 89 yıllık yapı için yürütülen teknik çalışmalar tamamlandı. Şehrin kültürel kimliğinde derin izler bırakan binanın, kapsamlı bir restorasyon sürecinin ardından kapılarını tekrar kitapseverlere açması hedefleniyor.
Manisalıların "Kitapsaray" olarak adlandırdığı bu yapı, sadece bir kütüphane değil, aynı zamanda zorluklarla örülmüş bir başarı hikayesi. Dönemin şartlarında Manisalı üzüm üreticilerinin fedakarlıklarıyla inşa edilen bina, aslına sadık kalınarak modernize edilecek.
Üzüm Çuvallarındaki 5 Kuruşla Yükselen Eser
Kitapsaray’ın hikayesi, Cumhuriyet tarihinin en anlamlı imece örneklerinden birine dayanıyor. 1936 yılında "İmarcı Vali" olarak bilinen Dr. Lütfi Kırdar önderliğinde kurulan Manisa Kitapsaray Kurumu, şehre modern bir kütüphane kazandırmak için harekete geçti. Finansman ise doğrudan halkın içinden geldi:
-
Manisa Ticaret Borsası'nda satılan her üzüm çuvalından 5 kuruş bağış alındı.
-
Hayırseverlerin katkılarıyla o dönem için büyük bir meblağ olan 20 bin lira toplandı.
-
Binanın yapımı, İkinci Dünya Savaşı’nın gölgesinde büyük zorluklarla 1945 yılında tamamlandı.
Savaş Döneminde Askeri Hastane Olarak Hizmet Verdi
Yapı, kütüphane olarak planlanmış olsa da dönemin jeopolitik şartları nedeniyle farklı bir misyon üstlendi. İkinci Dünya Savaşı yıllarında (1940-1944) cephe gerisindeki ihtiyaçlar doğrultusunda "Askeri Hastane" olarak kullanıldı. Savaşın etkilerinin hafiflemesiyle birlikte, 23 Nisan 1945 tarihinde dönemin Valisi Ali Rıza Çevik'in katıldığı resmi törenle asıl kimliğine, yani kütüphane statüsüne kavuştu. On binlerce esere ev sahipliği yapan yapı, onlarca yıl boyunca Manisa’nın ilim ve irfan merkezi oldu.
Deprem Analizi Tamamlandı: 2026’da Restorasyon Başlıyor
Tarihi binanın geleceğine ışık tutacak deprem dayanıklılık analizleri nihayet sonuçlandı. Edinilen bilgilere göre, incelemeler sonucunda binanın güçlendirilmesi gerektiği teknik raporlarla tespit edildi. Hazırlanan restorasyon projeleri ve bütçe planlamaları onaylanmak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığı'na sunuldu.
Bakanlık onayı ve bütçe tahsisinin ardından, 2026 yılı sonuna doğru güçlendirme ve restorasyon çalışmalarına start verilmesi planlanıyor. Yetkililer, binanın statik yapısının korunarak geleceğe güvenle taşınması için bilimsel yöntemlerin kullanılacağını vurguladı.
"Kütüphaneden Başka Amaçla Kullanılamaz" Şerhi Korunacak
Binanın tapu kayıtlarında yer alan ve Manisalıların vasiyeti niteliğindeki "Kütüphaneden gayri hiçbir surette kullanılmamak kaydıyla" şerhi, projenin temel dayanağını oluşturuyor. Bu şerhe sadık kalınarak hazırlanan proje kapsamında bina, restorasyon sonrası yine "Kitapsaray" adıyla hizmet verecek.
Yeni konseptte yapının şu işlevleri yüklenmesi planlanıyor:
-
Çocuk ve gençlere yönelik tematik kütüphane alanları,
-
Kültür ve sanat atölyeleri,
-
Dijital okuma salonları ve sergi alanları.
Tarihi dokusu titizlikle korunacak olan merkez, Manisa’nın kültürel mirasını yeni nesillere aktaran yaşayan bir mekan olacak. Şehrin merkezindeki bu tarihi inci, restorasyonun ardından yeniden kültür ve sanatın kalbi olmaya hazırlanıyor.
MANİSA HABER
