İran’dan Bölge Ülkelerine ABD Uyarısı
İran’da hayat pahalılığı nedeniyle başlayan ve kısa sürede hükümet karşıtı protestolara dönüşen gösteriler sürerken, ülke yönetiminden dikkat çeken bir açıklama geldi. Üst düzey bir İranlı yetkili, İngiliz haber ajansı Reuters’a yaptığı değerlendirmede, ABD’nin İran’ı hedef alması durumunda bölgedeki ABD üslerinin vurulabileceği yönünde bölge ülkelerinin bilgilendirildiğini söyledi.
Yetkili, Tahran yönetiminin Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye dahil olmak üzere birçok ülkeye mesaj gönderdiğini belirtti.
“ABD Saldırırsa Üsler Hedef Alınacak” Mesajı
Reuters’a konuşan üst düzey İranlı yetkili, İran’ın ABD’nin olası askeri müdahalesine karşı bölgesel bir uyarı mekanizması oluşturduğunu ifade etti. Yetkili açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“Tahran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden Türkiye’ye kadar bölgesel ülkelere, ABD’nin İran’ı hedef alması durumunda bu ülkelerdeki ABD üslerine saldırılacağını bildirdi. Ayrıca bu ülkelerden Washington’un İran’a saldırmasını engellemelerini istedi.”
Bu açıklama, Orta Doğu’da halihazırda yüksek olan tansiyonun daha da yükselebileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Trump’ın Açıklamaları Gerilimi Tırmandırdı
İran’daki protestolara sık sık destek veren ABD Başkanı Donald Trump, son günlerde yaptığı açıklamalarda İran yönetimini hedef almıştı. Trump’ın İran’a yönelik müdahale imasında bulunması ve protestoculara açık destek vermesi, Tahran yönetimi tarafından doğrudan bir tehdit olarak değerlendirildi.
İranlı yetkililer, ABD’nin açıklamalarının yalnızca iç siyaseti değil, bölgesel güvenliği de tehlikeye attığını savunuyor.
ABD ile İran Arasındaki Doğrudan Temas Askıya Alındı
Üst düzey İranlı yetkili, Trump’ın açıklamalarının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff arasındaki doğrudan iletişimin askıya alındığını açıkladı.
Yetkili, ABD’nin tehditkâr tutumunun diplomatik süreci sekteye uğrattığını belirterek, yıllardır devam eden nükleer anlaşmazlığa çözüm bulmak amacıyla planlanan görüşmelerin iptal edildiğini vurguladı.
İran’da Protestolar Büyüyor
İran’da 28 Aralık’ta hayat pahalılığına karşı başlayan gösteriler, kısa sürede hükümet karşıtı protestolara ve şiddet olaylarına dönüştü. Gösteriler ülke genelinde yayılırken, güvenlik güçleriyle protestocular arasında zaman zaman çatışmalar yaşandı.
Yetkililer, protestoların kamu düzenini tehdit ettiğini savunurken, insan hakları örgütleri ise orantısız güç kullanıldığı yönünde açıklamalar yapıyor.
Yargıdan “Hızlı Yargılama” Talimatı
İran Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyin Muhsin Ejei, protestocuların tutulduğu Tahran’daki bir hapishaneyi ziyaret etti. Ejei, protestolardaki ölümcül şiddet olaylarına karıştığı öne sürülen kişilerle ilgili hızlı yargılama talimatı verdiklerini açıkladı.
Ejei, “Eğer biri birini yakmış, birinin kafasını kesmiş ve birini ateşe vermişse, bu durumda yargı süreci hızlı işletilmelidir. Gecikme caydırıcılığı azaltır” ifadelerini kullandı.
İlk İdam Kararı Açıklandı
Tahran savcılığı, protestolarda şiddet olaylarına karıştığı belirtilen kişiler hakkında “devlete karşı savaş açmak” suçlamasıyla idam cezası talep edileceğini duyurdu.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın Farsça X hesabından yapılan açıklamada, 26 yaşındaki Erfan Soltani adlı kişinin idam cezasına çarptırıldığı bildirildi. Açıklamada, Erfan’ın ölüm cezasına çarptırılan ilk protestocu olduğu belirtildi.
Ölü ve Tutuklu Sayısı Artıyor
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri (HRA) tarafından yapılan son açıklamaya göre, gösterilerde 2 bin 403’ü protestocu, 142’si güvenlik görevlisi olmak üzere toplam 2 bin 571 kişi hayatını kaybetti.
Ayrıca en az bin 134 kişinin ağır yaralandığı, ülkenin 31 eyaletinde 187 şehre yayılan protestolarda en az 18 bin 434 kişinin tutuklandığı bildirildi.
Bölgesel Güvenlik Endişesi Derinleşiyor
İran’ın bölge ülkelerine ilettiği mesajlar ve ABD ile doğrudan temasın askıya alınması, Orta Doğu’da yeni bir güvenlik krizinin eşiğine gelindiği yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdi. Gözler, ABD ve İran’dan gelecek yeni açıklamalara çevrildi.
