ÖTV Düzenlemesinde Yeni Dönem
Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Yapılan düzenleme, özellikle ortopedik engelli bireylerin ÖTV istisnasından yararlanma şartlarında önemli değişiklikler içeriyor. Düzenleme ile birlikte engellilik oranı %40 ile %90 arasında olan vatandaşlar için yeni bir hak tanımı oluşturuldu.
Anayasa Mahkemesi Kararı Etkili Oldu
Söz konusu değişikliğin temelini, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararı oluşturdu. Mahkeme, ÖTV istisnasında %90’ın altında engeli bulunan ancak ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişilerin, eşitlik ilkesi gereği ÖTV’siz araç alımından yararlanamamasını hukuka aykırı buldu.
Bu kararın ardından ilgili kanun ve uygulama yeniden düzenlenerek mevzuata işlendi. Böylece benzer durumda olan engelli bireyler için eşitlikçi bir uygulama zemini oluşturuldu.
%40-90 Engelliler İçin Yeni Hak
Yeni düzenlemeye göre, engel oranı %40 ve üzerinde olan ortopedik engelliler, bu engelleri nedeniyle sürücü belgesi alamamaları durumunda ÖTV’siz araç satın alabilecek.
Bu kapsamda motor silindir hacmine bakılmaksızın, belirlenen üst limit olan 2 milyon 873 bin 900 TL’nin altındaki araçlar için ÖTV muafiyeti uygulanabilecek. Bu araçlar arasında binek otomobiller, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jip, steyşın vagon ve motosikletler de yer alıyor.
Kapsama Giren Araçlar ve Şartlar
Düzenleme kapsamında ÖTV istisnası, yalnızca belirlenen fiyat sınırının altındaki araçlar için geçerli olacak. Ayrıca 2 bin 800 santimetreküp ve altı motor hacmine sahip van, kamyonet ve panelvan araçlar da bu kapsama dahil edildi.
İlk iktisap kapsamında teslim edilen araçlar için mükellefler ÖTV beyannamesi verecek ancak vergi hesaplanmayacak. Böylece işlem kayıt altına alınırken vergi doğmayacak.
Belgeler ve Başvuru Süreci
ÖTV istisnasından yararlanmak isteyen kişiler için belirli belgelerin sunulması zorunlu tutuldu. Buna göre, ortopedik engel oranının %40 ve üzerinde olduğunu gösteren sağlık kurulu raporu, sürücü belgesi alınamayacağına dair değerlendirme ve satış faturası belgeleri vergi dairesine iletilecek.
Vergi dairesi tarafından yapılan incelemelerde sağlık raporları ve sistem kayıtları doğrulanacak. Uygun bulunan başvurular için “ÖTV ödeme belgesi” düzenlenecek.
Engel Oranı Hesaplaması
Birden fazla ortopedik engeli bulunan ve her biri %40’ın altında olan bireyler için ise engel oranları, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında toplanarak hesaplanacak.
Bu değerlendirme sonucunda toplam engel oranı %40 ve üzeri olan kişiler de ÖTV istisnasından yararlanabilecek.
Yeni Düzenlemenin Önemi
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yürürlüğe konulan bu düzenleme ile hem Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda hukuki uyum sağlandı hem de ortopedik engelli bireyler için eşitlik temelli yeni bir hak alanı oluşturuldu.
Uygulama ile birlikte engelli bireylerin araç erişiminde daha kapsayıcı bir sistemin hedeflendiği belirtildi.