Sardes ve Bintepeler Dronlarla Korunacak
Manisa’daki Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri, gece görüşlü dronlarla havadan izlenecek.
Manisa’da kültürel mirasın korunmasında teknoloji destekli yeni bir dönem başladı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezinin açılışını gerçekleştirdi.
Yaklaşık 75 kilometrekarelik alana yayılan ve 120’den fazla anıt mezarı barındıran Bintepeler, uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip insansız hava araçlarıyla takip edilecek.

75 kilometrekarelik alan havadan izlenecek
Bakan Mehmet Nuri Ersoy, Lidya Kralı Alyattes’in anıt mezarının da bulunduğu Bintepeler’in yaklaşık 75 kilometrekarelik geniş bir alana yayıldığını söyledi.
Bölgede 120’den fazla anıt mezarın bulunduğunu belirten Ersoy, Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüsleri’nin 2025 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne alınmasının bölgenin evrensel değerini uluslararası düzeyde tescillediğini ifade etti.
Geçmişte bazı tümülüslerin kaçak kazılar sırasında iş makineleriyle ağır ve geri döndürülemez biçimde tahrip edildiğini hatırlatan Ersoy, tehditlerin erken tespit edilmesi ve önlenmesi gerektiğini vurguladı.
Gece görüşlü dronlar kullanılacak
Bintepeler’e hâkim konumdaki Karnıyarık Tepe yakınında bulunan eski kazı evi yenilenerek Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezine dönüştürüldü.
Merkez, uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip iki insansız hava aracı sistemiyle donatıldı. Bölgede üç anten sistemiyle kapsama alanı güçlendirilirken merkezî izleme sistemleri, büyük ekranlar ve çevre güvenlik kameraları da devreye alındı.
Merkezde vardiyalı görev yapacak güvenlik personelinin İHA pilotluğu eğitimleri ve gerekli sertifikasyon süreçleri tamamlandı.
Havadan izleme sırasında şüpheli bir hareket veya kaçak kazı girişimi belirlenmesi halinde bilgi süratle jandarma birimleriyle paylaşılacak ve bölgeye müdahale edilecek.

Kaçak kazı girişimleri erken tespit edilecek
Teknolojinin kültürel mirasın korunmasında aktif biçimde kullanılacağını belirten Bakan Ersoy, “Teknolojiyi, kaçak kazı girişimlerini mümkün olduğunca erken görmek, caydırmak ve önlemek için kullanıyoruz” dedi.
Pilot uygulamayla elde edilecek verilerin yeni koruma politikalarının hazırlanmasında ve ihtiyaç duyulacak ilave tedbirlerin belirlenmesinde kullanılacağını aktaran Ersoy, geniş arkeolojik alanların yalnızca geleneksel yöntemlerle sürekli gözetim altında tutulmasının kolay olmadığını söyledi.
Mücadele üç temel başlıkta yürütülüyor
Bakan Ersoy, Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele yaklaşımının önleme, uluslararası iş birliği ve iade olmak üzere üç temel yapı taşı üzerine kurulduğunu belirtti.
Bintepeler’de hayata geçirilen havadan izleme sisteminin önleyici korumanın güçlü ve somut örneklerinden biri olduğunu ifade eden Ersoy, yurt dışına kaçırılan eserlerin geri getirilmesinin önemli bir başarı olduğunu ancak asıl hedefin bu eserlerin ait oldukları topraklardan hiç kopmamasını sağlamak olduğunu söyledi.
Ersoy, “Bir kültür varlığını yıllar süren bir mücadelenin ardından geri getirmek büyük bir başarıdır. Asıl hedefimiz ise o eserin ait olduğu topraklardan hiç kopmamasını sağlamaktır” ifadelerini kullandı.

ABD ile mutabakat beş yıl uzatıldı
Uluslararası iş birliği kapsamında UNESCO, INTERPOL, Dünya Gümrük Örgütü ve Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi gibi kuruluşlarla ortak çalışmalar yürütülüyor.
Bakan Ersoy, ABD ile 2021 yılında imzalanan ve kültür varlıklarına yönelik ithalat kısıtlamalarını düzenleyen Mutabakat Zaptı’nın 2026 yılında beş yıllık yeni bir dönem için uzatıldığını açıkladı.
Manhattan Bölge Savcılığı ile Amerikan İç Güvenlik Soruşturmaları Birimiyle yürütülen adli süreçlerin de eserlerin Türkiye’ye dönüşünde önemli sonuçlar verdiğini belirtti.
13 bin 474 kültür varlığı Türkiye’ye getirildi
Bakan Ersoy, 2002 yılından bu yana 13 bin 474 kültür varlığının Türkiye’ye dönüşünün sağlandığını açıkladı. Bu eserlerin 9 bin 159’unun son sekiz yılda ülkeye kazandırıldığı bildirildi.
Geri getirilen eserler arasında Boubon Antik Kenti’nden çıkarılan bronz imparator heykelleri, Eros başı, Zeugma mozaik panosu, Düver kökenli mimari levhalar, Urartu dönemi bronz eserleri, Anadolu kökenli sikkeler, Şile Bozgoca Camii kitabesi ve İznik çinileri bulunuyor.
Manisa’dan kaçırılan eserler de geri getirildi
Manisa’dan yasa dışı yollarla çıkarılan yaklaşık 2 bin 700 yıllık altın kolye Boston Güzel Sanatlar Müzesinden, Lidya Dönemi’ne ait bronz kline ise Getty Müzesinden Türkiye’ye getirildi.
ABD’de satışa çıkarıldığı belirlenen Manisa kökenli 10 Lidya mezar ve adak steli de Bakanlığın takibi ile FBI ve Washington Emniyet Müşavirliği arasındaki iş birliği sonucunda 2014 yılında Türkiye’ye kazandırıldı.
Manisa Müzesinde açılan “Kaçış Yok” sergisinde kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadele kapsamında farklı dönemlere ait eserler bir araya getirildi.
“Bintepeler’i gökyüzünden de koruyacağız”
Teknolojik sistemlerin tek başına yeterli olmadığını belirten Bakan Ersoy, Bintepeler’in korunmasında Manisalıların bölgeyi sahiplenmesinin büyük önem taşıdığını söyledi.
Bintepeler’de uygulanmaya başlanan modelin geniş coğrafyalara yayılan diğer arkeolojik alanların korunmasına da katkı sunacağını ifade eden Ersoy, konuşmasını, “Binlerce yıldır bu coğrafyanın hafızasını taşıyan Bintepeler’i, bundan sonra gökyüzünden de koruyacağız” sözleriyle tamamladı.