Kurtuluş Savaşı’nın (1919-1922) 100. yılı kapsamında Manisa’da şehitler ve savaş dönemindeki sivil destek örnekleri yeniden gündeme geldi. Milli Mücadele sürecinde farklı cephelerde hayatını kaybeden Manisalı askerlerin isimleri, resmi kayıtlarda yer almaya devam ediyor.
26 Mayıs 1919’da başlayan işgal sürecinin ardından 8 Eylül 1922’de kurtarılan Manisa’da, Kurtuluş Savaşı boyunca hem şehir içinde hem de farklı bölgelerde çok sayıda asker şehit oldu. Milli Savunma Bakanlığı kaynaklarında yer alan bilgilere göre, Kurtuluş Savaşı süresince Manisa nüfusuna kayıtlı 60 askerin şehit olduğu belirtiliyor.
Manisa’da Şehit Olan Öncü Birlik Askerleri
Manisa’nın kurtuluşu sırasında öncü birlikler arasında yer alan Aksaraylı Onbaşı Zülfikar, Beypazarlı Onbaşı Hasan, Bursa Yenişehirli Er İsmail ve Yusuf oğlu İbrahim, şehir girişinde kurulan pusuda şehit düştü. Söz konusu askerler, dönemin kayıtlarına göre Manisa Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi çevresinde defnedildi.
İlerleyen yıllarda naaşların şehitliğe nakledildiği, ancak isimlerin çeşitli dönemlerde sokaklardan ve listelerden kaldırıldığı ifade ediliyor. Yerel tarih araştırmalarında, bu isimlerin yeniden görünür hale getirilmesi için girişimlerde bulunulduğu belirtiliyor.
Resmi Kaynaklarda 60 Manisalı Şehit
Milli Savunma Bakanlığı arşivlerinde yer alan kayıtlara göre Kurtuluş Savaşı süresince 60 Manisalı asker şehit oldu. Bu isimlerin büyük bölümünün Manisa dışında farklı cephelerde hayatını kaybettiği bildiriliyor. İl sınırları içerisinde şehit olanların ise çoğunlukla kendi ilçeleri dışında görev yaptıkları bölgelerde şehit düştükleri kaydediliyor.
Yetkililer, mevcut listenin resmi kayıtlara dayandığını ve kayıt dışı kalmış olabilecek isimlerin bulunabileceğinin de değerlendirildiğini aktarıyor.
Hilal-i Ahmer ve Sivil Destek Çalışmaları
Savaş sonrası dönemde şehit aileleri ve yetimler için çeşitli yardım faaliyetleri yürütüldü. Osmanlı döneminde kurulan ve günümüzde Türk Kızılayı olarak faaliyet gösteren Hilal-i Ahmer, Kurtuluş Savaşı sonrasında ihtiyaç sahiplerine yönelik destek çalışmalarında aktif rol aldı.
Bunun yanı sıra “Anadolu İstiklal Şühedası Yetimleri Anaları Cemiyeti” gibi derneklerin de şehit aileleri ve yetimlere yardım amacıyla faaliyet gösterdiği belirtiliyor. Bu dernekler aracılığıyla bağış kampanyaları düzenlendiği ve ayni ile nakdi yardımlar yapıldığı kayıtlarda yer alıyor.
Zahide Hanım’ın Bağışı
Kurtuluş haberinin Manisa’da duyulmasının ardından, dönemin tanınmış ailelerinden Karaosmanoğulları’na mensup Zahide Hanım’ın önemli bir bağışta bulunduğu belirtiliyor. Zahide Hanım’ın tasarrufu altındaki 12 bin dönümlük çiftliği Anadolu İstiklal Şühedası Yetimleri Anaları Cemiyeti’ne bağışladığı ifade ediliyor.
Söz konusu bağışın, şehit aileleri ve yetimlerin desteklenmesi amacıyla gerçekleştirildiği aktarılıyor. Dönemin yerel kayıtlarında ve araştırmalarda, bu bağışın Kurtuluş Savaşı sonrası Manisa’daki sivil dayanışma örneklerinden biri olarak yer aldığı belirtiliyor.
Kurtuluşun 100. Yılında Anma Mesajları
Kurtuluş Savaşı’nın 100. yılı dolayısıyla yapılan açıklamalarda, Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk ve Milli Mücadele’de görev alan askerler anıldı. Resmi törenlerde, savaşta hayatını kaybeden askerler için saygı duruşunda bulunuldu.
Manisa’da düzenlenen etkinliklerde, şehirde ve farklı cephelerde şehit düşen askerlerin isimlerinin yaşatılması gerektiğine dikkat çekildi. Yerel araştırmacılar, şehit isimlerinin resmi kayıtlarda korunmasının ve kamuoyuna duyurulmasının önemine vurgu yaptı.
Kayıtlar ve Arşiv Çalışmaları
Milli Savunma Bakanlığı tarafından tutulan şehit listeleri, savaş dönemine ilişkin resmi verileri içeriyor. Uzmanlar, arşiv çalışmalarının devam ettiğini ve yeni belgelerin gün yüzüne çıkması halinde listelerin güncellenebileceğini belirtiyor.
Kurtuluş Savaşı süresince farklı cephelerde şehit olan Manisalı askerlerin isimleri, resmi kaynaklarda yer almaya devam ediyor. 100. yıl kapsamında yapılan çalışmalarla birlikte hem askeri hem de sivil katkıların yeniden gündeme taşındığı bildiriliyor.
Manisa’da Kurtuluş Savaşı’nda hayatını kaybeden askerlerin ve savaş sonrasında şehit ailelerine destek veren isimlerin anılması amacıyla yürütülen faaliyetlerin önümüzdeki dönemde de sürdürülmesi planlanıyor.
