Antibiyotik Direncinde Hızlı Tanı ve Doğru İlaç Uyarısı
Küresel ölçekte büyüyen antibiyotik direnci, hastanelerde uygulanan tedavi protokollerini ve klinik kararları yeniden şekillendiriyor. Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Tuğba Kızılok Erdoğan, antibiyotik direncinin geleceğe ilişkin bir ihtimal olmaktan çıktığını ve günümüzün önemli sağlık sorunlarından biri haline geldiğini belirtti.
Medicana International İzmir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Dr. Tuğba Kızılok Erdoğan, dirençli mikroorganizmaların yalnızca enfeksiyon tedavilerini değil; cerrahi müdahaleleri, organ nakillerini ve kemoterapi süreçlerini de yakından ilgilendirdiğini söyledi.
Özellikle yoğun bakım ünitelerindeki risklere dikkat çeken Erdoğan, “Antibiyotik direnci artık geleceğin değil, bugünün meselesidir. En büyük risk, yalnızca yeni ilaç bulamamak değil, doğru tedaviyi hastaya yeterince hızlı ulaştıramamaktır” dedi.
Hızlı tanı tedavi sürecinde önem taşıyor
Hastane enfeksiyonlarında doğru tedaviye ulaşma süresinin belirleyici olduğunu ifade eden Erdoğan, dirençli bakteriler karşısında zamanında müdahalenin önemine değindi.
Yoğun bakımda hastalığın etkeni kesinleşmeden başlanan tedavilerin etkisiz kalması halinde klinik tablonun hızla ağırlaşabileceğini belirten Erdoğan, direnç endişesiyle gereğinden geniş etkili antibiyotiklerin kullanılmasının da yeni riskler oluşturduğunu söyledi.
Erdoğan, klasik kültür yöntemlerinden elde edilen veriler ile PCR tabanlı hızlı moleküler tanı sistemlerinin birlikte değerlendirilmesinin klinisyenlere zaman kazandırabileceğini ifade etti.
Alternatif tedaviler araştırılıyor
Çoklu ilaç direnci görülen vakalarda öncelikli adımın enfeksiyon odağını kontrol altına almak olduğunu belirten Erdoğan, bu amaçla drenaj veya debridman gibi yöntemlere başvurulabildiğini kaydetti.
Bakteriyofaj tedavileri ile yapay zekâ destekli moleküler keşif çalışmalarının umut vadettiğini aktaran Erdoğan, bu yöntemlerin henüz standart tedavilerin yerini alabilecek düzeyde olmadığını vurguladı.
Erdoğan, bakteriyofajların konakçı özgüllüğü, direnç gelişimi ve doz standartları gibi yönlerinin araştırılmaya devam ettiğini, yapay zekânın ise ilaç keşif sürecini hızlandırmasına rağmen klinik faz çalışmalarının tamamlanmasının zorunlu olduğunu söyledi.
Enfeksiyon kontrolü temel önem taşıyor
Antibiyotik direncini sınırlandırmanın en etkili yollarından birinin enfeksiyonların oluşmasını engellemek olduğunu belirten Erdoğan; el hijyeni, izolasyon protokolleri, çevresel dezenfeksiyon ve genomik sürveyans çalışmalarının düzenli uygulanması gerektiğini ifade etti.
Akıllı hastane sistemleri ile dijital uyarı mekanizmalarının karar süreçlerini desteklediğini ancak temel enfeksiyon kontrol kurallarının yerini alamayacağını kaydeden Erdoğan, mücadelede doğru ilaç kullanımı ve güçlü tanı imkânlarının birlikte ele alınması gerektiğini söyledi.
Erdoğan ayrıca insan, hayvan ve çevre sağlığını birlikte değerlendiren “Tek Sağlık” yaklaşımının antibiyotik direnciyle mücadelede bütüncül biçimde uygulanması gerektiğini vurguladı.
