ABD Basınında Dikkat Çeken İddia
ABD basınında yer alan haberlerde, ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff’un geçtiğimiz hafta sonu sürgünde yaşayan Rıza Pehlevi ile gizli bir görüşme gerçekleştirdiği iddia edildi. Haberlerde, görüşmenin ana gündem maddesinin İran’da devam eden hükümet karşıtı protestolar olduğu öne sürüldü.
İddialara göre söz konusu temas kamuoyuna açıklanmadı ve resmi kaynaklar tarafından doğrulanmadı. ABD yönetimi cephesinden de görüşmeye ilişkin herhangi bir resmi açıklama yapılmış değil.
Görüşmenin Odağında İran’daki Protestolar Var
ABD basınına yansıyan bilgilere göre, görüşmede İran’da 28 Aralık 2025’te başlayan ve kısa sürede ülke geneline yayılan protesto gösterileri ele alındı. Protestoların ekonomik sorunlar, yerel para biriminin değer kaybı ve artan hayat pahalılığı nedeniyle başladığı ifade ediliyor.
Tahran Büyük Çarşı’da esnaf tarafından başlatılan eylemler, farklı kentlerde hükümet karşıtı gösterilere dönüştü. Güvenlik güçlerinin müdahaleleriyle protestolar zaman zaman şiddet olaylarına sahne oldu.
Rıza Pehlevi, 1979 İslam Devrimi sırasında tahttan indirilen İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi’nin en büyük oğlu olarak biliniyor. ABD’de sürgünde yaşayan Pehlevi, İran’daki muhalif gruplar arasında öne çıkan isimlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Pehlevi, olası bir rejim değişikliği durumunda “geçiş dönemi” liderliği konusunda çalışmalar yürüttüğünü daha önce çeşitli platformlarda dile getirmişti. Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın, Pehlevi’ye açık bir siyasi destek vermediği belirtiliyor.
Trump Yönetiminin Tutumu Net Değil
Haberlerde, Trump yönetiminin Rıza Pehlevi’ye yönelik resmi bir destek açıklamasında bulunmadığına dikkat çekildi. ABD yönetiminin İran politikası kapsamında farklı senaryolar üzerinde değerlendirmeler yaptığı, ancak Pehlevi’nin doğrudan desteklenmesine ilişkin net bir tutum alınmadığı ifade ediliyor.
ABD’li yetkililer, İran’daki gelişmeleri yakından izlediklerini belirtirken, muhalefet figürleriyle yapılan temasların içeriğine dair kamuoyuna bilgi verilmedi.
İran’daki Protestolarda Can Kaybı ve Gözaltılar
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından paylaşılan verilere göre, protestoların 16. gününe ilişkin yayımlanan raporda, olaylarda toplam 664 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Hayatını kaybedenler arasında 133 emniyet görevlisi, bir savcı ve 18 yaşın altında 9 kişinin bulunduğu aktarıldı.
Aynı raporda, protestolar kapsamında 10 bin 721 kişinin gözaltına alındığı bilgisi paylaşıldı. İranlı yetkililer ise ölü ve yaralı sayısına ilişkin resmi bir açıklama yapmadı.
İnternet Kesintileri ve Güvenlik Önlemleri
Protestolar sırasında şiddet olaylarının artması ve güvenlik güçlerinin müdahalelerinin yoğunlaşmasıyla birlikte, 9 Ocak 2026 tarihinde ülke genelinde internet erişiminin kesildiği bildirildi. İnternet kısıtlamalarının, protestoların yayılmasını engellemeye yönelik olduğu değerlendiriliyor.
Uluslararası insan hakları kuruluşları, İran’daki gelişmeleri yakından izlediklerini ve yaşananlara ilişkin raporlamaların sürdüğünü açıkladı.
İran Kamuoyunda Pehlevi Tartışması
Kasım 2025’te gerçekleştirilen bir ankete göre, İranlıların yaklaşık üçte biri Rıza Pehlevi’yi desteklediğini belirtirken, benzer oranda bir kesimin de Pehlevi’ye karşı olduğu ifade edildi. Kalan kesimin ise kararsız olduğu ya da farklı muhalif gruplara yöneldiği kaydedildi.
Bu tablo, İran muhalefeti içinde görüş ayrılıklarının devam ettiğine işaret ediyor.
Gözler Washington’dan Gelecek Açıklamalarda
Steve Witkoff ile Rıza Pehlevi arasında gerçekleştiği iddia edilen görüşmeye ilişkin resmi bir doğrulama yapılmazken, gözler ABD yönetiminden gelecek olası açıklamalara çevrildi. Uzmanlar, İran’daki gelişmelerin ABD-İran ilişkileri açısından yeni bir sürecin habercisi olabileceğini değerlendiriyor.
ABD basınında yer alan iddiaların ardından diplomatik temasların seyrine ilişkin gelişmeler yakından takip ediliyor.
