Belgesel yönetmeni ve MEDD-UP'ın kurucusu Muhammet Sena Yelkovan, sekiz yıllık araştırma sürecinin ardından hazırladığı "Gurbete Yazılanlar" adlı eserini belgesel dizi formatına taşıyor. Proje kapsamında 34 ülkede bulunan 78 Türk şehitliği ziyaret edilerek hem tarihi kayıt altına alınacak hem de yurt dışında bulunan şehitliklerin geçmişi geniş kapsamlı şekilde belgelenmeye çalışılacak.
Ramazan 2026'da kitap olarak yayımlanan eser, Kore'den Galiçya'ya, Kafkasya'dan Filistin'e, Balkanlar'dan Uzak Asya'ya kadar farklı coğrafyalarda bulunan Türk şehitliklerine ilişkin araştırmaları içeriyor.
34 ülkede 78 şehitlik ziyaret edilecek
Belgesel projesi kapsamında ekip, dünyanın farklı bölgelerinde yer alan 78 şehitliği tek tek ziyaret edecek.
Projede yalnızca tarihi bilgiler aktarılmayacak; aynı zamanda her ziyaret noktasında sembolik bir anma uygulaması da gerçekleştirilecek. Bu kapsamda Anadolu'dan götürülen bir avuç toprak şehitliğe bırakılırken, ziyaret edilen şehitlikten alınan bir avuç toprağın Türkiye'ye getirilmesi planlanıyor.
Belgeselin, yurt dışında bulunan Türk şehitliklerinin tarihini gelecek nesillere aktarmayı ve kültürel hafızaya katkı sunmayı amaçladığı belirtildi.
Sekiz yıllık araştırma kitap ve belgesele dönüştü
Muhammet Sena Yelkovan, proje üzerinde yaklaşık sekiz yıldır çalıştığını belirterek, araştırmalarını önce kitap haline getirdiklerini, ardından elde edilen bilgi ve belgeleri belgesel dizi formatında kamuoyuyla buluşturma kararı aldıklarını ifade etti.
Yelkovan, farklı ülkelerde bulunan Türk şehitliklerinin yalnızca tarihi açıdan değil, aynı zamanda ortak hafızanın önemli parçaları olduğunu vurgulayarak, bu alanların korunması ve kayıt altına alınmasının önemine dikkat çekti.
Araştırmanın başlangıç noktası resmi kayıtlar oldu
Yelkovan, araştırma sürecinin 2014 yılında incelemeye başladığı resmi kaynaklara dayandığını belirtti.
Milli Savunma Bakanlığı tarafından yayımlanan "Yurt Dışı Şehitlikler" adlı eserde Filistin Cephesi'ne ilişkin kayıtları incelerken bazı bilgilerin dikkatini çektiğini ifade eden Yelkovan, bu durumun araştırmayı daha kapsamlı hale getirmesine neden olduğunu söyledi.
Araştırmalar sırasında yalnızca resmi kayıtlarda yer alan şehitliklerin değil, kayıt dışında kalan bazı Türk şehitliklerinin de bulunduğunu tespit ettiklerini belirten Yelkovan, çalışmanın zamanla uluslararası boyuta ulaştığını dile getirdi.
Resmi kayıtlara ilişkin değerlendirmelerini paylaştı
Muhammet Sena Yelkovan, araştırmaları sırasında Filistin Cephesi'ne ilişkin bazı resmi kayıtlarda gördüğü bilgileri kamuoyuyla paylaşarak bunlara yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Yelkovan, söz konusu kayıtların tarihsel süreç açısından yeniden incelenmesi gerektiğini savunurken, bu değerlendirmelerin kendi araştırmaları kapsamında ulaştığı bulgulara dayandığını ifade etti.
Projede, farklı ülkelerde bulunan şehitliklerin tarihsel gelişimi, arşiv belgeleri ve saha çalışmalarıyla birlikte ele alınacak.
Filistin cephesi de belgeselde yer alacak
Belgesel dizisinde Talpia, Ramle, Beer Sheva ve Teberiyye gibi Osmanlı ordusunun Filistin Cephesi'nde görev yaptığı bölgelerde bulunan şehitliklere de yer verilecek.
Yelkovan, bu bölgelerde yaşanan tarihsel gelişmelerin günümüz açısından da önem taşıdığını belirterek, geçmişte yaşanan olayların doğru şekilde kayıt altına alınmasının tarih bilinci açısından değer taşıdığını ifade etti.
Hazırlıkları devam eden belgesel dizisinin, yurt dışında bulunan Türk şehitliklerine ilişkin saha görüntüleri, arşiv belgeleri ve uzman değerlendirmeleriyle zenginleştirilmesi planlanıyor. Projenin, farklı coğrafyalarda bulunan şehitliklerin korunmasına yönelik farkındalık oluşturmasının yanı sıra tarih araştırmalarına da katkı sunması hedefleniyor.
